Trang chủ » Tin nóng » Chiêu trò mượn danh Hội chữ thập đỏ từ thiện mà không làm việc thiện

Chiêu trò mượn danh Hội chữ thập đỏ từ thiện mà không làm việc thiện

Hoạt động từ thiện xã hội lâu nay đã trở thành một phần không thể thiếu trong việc góp phần tích cực vào việc an sinh xã hội, nâng đỡ những mảnh đời nghèo khó có nơi để nương tựa trong cuộc sống, thể hiện truyền thống quý báu “thương người như thể thương thân”, “lá lành đùm lá rách” của dân tộc. Tuy nhiên, hiện nay hoạt động từ thiện còn chưa được quản lý chặt chẽ, mang tính tự phát, tự vận động, tự tổ chức cấp phát nên đã bị không ít những cá nhân, tổ chức xấu lợi dụng, làm biến tướng như núp danh Hội chữ thập đỏ để kinh doanh đa cấp tạo nên sự nhức nhối, gây hoang mang trong dư luận.

Núp bóng làm từ thiện để trục lợi cá nhân

Mới đây, lực lượng Công an đã phanh phui vụ việc lừa đảo chiếm đoạt tài sản của một số đối tượng “núp bóng” hoạt động từ thiện xã hội ở Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngành nghề nông thôn Việt Nam và khởi tố, bắt tạm giam một số lãnh đạo của đơn vị này. Sự việc không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, tinh thần của tổ chức, cá nhân tự nguyện góp tiền của, mà còn đặt ra một dấu chấm hỏi lớn về những giá trị nhân văn tốt đẹp của hoạt động thiện nguyện. 

Trên thực tế, ngoài những cơ quan có đầy đủ tư cách pháp nhân vi phạm, nhiều tổ chức, cá nhân, câu lạc bộ cũng lợi dụng hoạt động từ thiện, núp bóng Hội chữ thập đỏ để lừa đảo, kinh doanh đa cấp.

Hoạt động từ thiện xã hội luôn được nhiều người quan tâm, góp phần tích cực vào việc an sinh xã hội.

Khắp trên các trang thông tin mạng xã hội, internet không quá khó để thấy những bài viết phản ánh về thực trạng này như: Núp bóng từ thiện chiếm đoạt tài sản; mạo danh Hội chữ thập đỏ lừa đảo tình người, bóc mẽ đường dây lừa đảo núp bóng từ thiện, giả danh từ thiện bán hàng đa cấp. Trong đó, nhiều thông tin phản ánh về hình thức từ thiện như “tặng quà là thực phẩm cho người nghèo”, nhưng thực chất là hàng hóa kém chất lượng, quá hạn sử dụng; tặng tiền hoặc sản phẩm nhưng thực chất để mời truyền thông “đánh bóng” thương hiệu, tư lợi cá nhân.

Một hiện tượng không phải hiếm gặp đó là từ thiện một nơi, lấy dấu nhiều nơi để về cơ quan báo cáo, hoặc tình trạng “một tiền gà ba tiền thóc” – nghĩa là chi phí cho một chuyến đi còn nhiều hơn nhiều so với số tiền đi tặng tiền, quà, sản phẩm cho người nghèo… Bên cạnh đó, có cả kiểu từ thiện bị biến tướng bởi một số người lợi dụng lòng tốt và sơ hở của các nhà hảo tâm để quyên góp từ thiện. Theo Phó Chủ tịch UBND phường Trần Hưng Đạo (Hoàn Kiếm) Nguyễn Hưng, không ít trường hợp giả danh người quyên góp từ thiện, mang giấy giới thiệu của một tổ chức có uy tín chẳng hạn như Hội chữ thập đỏ đến các tập thể, cá nhân để “xin” tiền. Trên các trang Facebook hiện nay cũng có nhiều thông tin, hình ảnh người nghèo, mắc bệnh hiểm nghèo để “bẫy” người cả tin…

Câu lạc bộ đa cấp tự xưng thuộc Hội Chữ thập đỏ làm từ thiện? 

Câu lạc bộ Sức khỏe Việt thuộc Trung tâm Khí công và dạy nghề nhân đạo (tự xưng là thuộc Hội Chữ thập đỏ Hà Nội) chỉ với vài tháng hoạt động, hệ thống huy động vốn của Câu lạc bộ này đã lên đến hàng nghìn người. Điều đáng nói ở đây, mặc dù với danh nghĩa làm từ thiện, nhưng Câu lạc bộ này lại huy động người tham gia không cần phải lao động gì cả, anh cứ có tiền, tiền của anh dư thừa anh cứ đóng góp vào đây rồi hàng tháng anh lĩnh tiền. Mã thì 800.000 một mã, đóng góp bao nhiêu mã thì tùy, hàng tháng sẽ lại nhận lại tiền lãi, ai vào trước được cấp vốn trước, vào sau lấy sau?! Vừa từ thiện lại vừa được cấp vốn làm giàu. Vì tin tưởng uy tín của Hội Chữ thập đỏ mà đã có không ít người tham gia và đóng tiền vào Câu lạc bộ này.

Càng kêu gọi được nhiều người tham gia thì số tiền mà người đó lấy về sẽ càng nhiều.

Với mức vốn bỏ ra ban đầu từ 1-1,65 triệu đồng, nếu đúng như lời chia sẻ của nhân viên tư vấn CLB, hội viên sau khoảng một năm sẽ được cấp số tiền tương đương 55 – 63 triệu đồng. Nghe những lời mời chào thì dễ dàng và “ngon ăn”, tuy nhiên, tính ra để nhận được mức “lương” 63 triệu đồng, phải huy động được 1.280 người tham gia góp vốn đằng sau, tương ứng với số vốn huy động được lần lượt là 1,28 tỷ đồng (mức góp 1 triệu) và 2,112 tỷ đồng (mức góp 1,65 triệu đồng). Để tăng phần thuyết phục người tham gia, nhân viên tư vấn của CLB “bật mí” cần luôn gắn mác là người của Hội Chữ thập đỏ Hà Nội, thêm nữa cần nhấn mạnh việc gây dựng quỹ từ thiện, “chung tay làm giàu”.

Tương tự như vậy, một mô hình đa cấp khác núp bóng từ thiện cũng đã lộ diện tại huyện Tân Yên (Bắc Giang). Qua tìm hiểu thì được biết nhân viên CLB “Chung tay vì cộng đồng Đất Việt” thuộc Công ty CP Đầu tư Thiện Phước tìm đến tận nhà vận động người dân tham gia đóng phí ít nhất 1 triệu đồng cho mục đích từ thiện?!

Khi được hỏi thì lãnh đạo của 2 Câu lạc bộ này một mực không thừa nhận đang hoạt động kinh doanh đa cấp mà chỉ là quyên góp “quỹ từ thiện”?!

Công an Thành phố đã tiến hành điều tra, làm rõ việc sử dụng 02 con dấu của Câu lạc bộ Sức khỏe Việt của Trung tâm Khí công và Dạy nghề nhân đạo trực thuộc Hội Chữ thập đỏ thành phố Hà Nội; xử lý theo pháp luật hiện hành. Tiến hành điều tra, làm rõ hành vi tổ chức huy động vốn đa cấp trái với quy định hiện hành của pháp luật và của các cá nhân liên quan thuộc Câu lạc bộ Sức khỏe Việt của Trung tâm Khí công và Dạy nghề nhân đạo để xem xét xử lý.

Ông Nguyễn Bình Minh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Yên Bái cho biết, gần đây, ông nhận được nhiều thông tin về việc lợi dụng từ thiện, mượn danh Hội Chữ thập đỏ để kinh doanh đa cấp. “Họ nói làm từ thiện, nhưng lại vận động người dân bán hàng, góp vốn. Nhiều người cả tin tham gia, vận động thêm anh em, họ hàng nữa”. Ông Minh nhận định: “Cũng có thể họ làm từ thiện thật, nhưng lại đem chuyện đó để lấp liếm chuyện khác. Người dân cần xem lại thông tin, cảnh giác để tránh bị lừa đảo. Tất cả hoạt động từ thiện trên địa bàn tỉnh đều thông qua Hội Chữ thập đỏ để thông báo với bà con, chứ làm gì có chuyện “đi ngang về tắt như vậy”.

Biện pháp ngăn chặn các chiêu trò mượn danh từ thiện trục lợi: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

Để ngăn chặn thực trạng lợi dụng các hoạt động từ thiện, phát huy những chương trình hoạt động, phong trào tình nguyện, từ thiện xã hội đích thực, Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội Nguyễn Đức Tiến chia sẻ: “Thành đoàn luôn thực hiện phương châm “quy về một mối” các hoạt động thiện nguyện, để tránh tình trạng giả danh của tổ chức cá nhân hoạt động không trong sáng để từ thiện với mục đích xấu. Cụ thể, khi phát động phong trào thiện nguyện hay hoạt động ngắn hạn, đột xuất, chúng tôi đều chỉ đạo cơ sở tập trung các đầu mối về Thành đoàn, sau đó xem xét, phân bổ công khai, không ủy quyền bất cứ tập thể, cá nhân nào và không liên kết quyên góp từ thiện, tránh việc đối tác “mượn danh” Thành đoàn để huy động nguồn tài trợ tùy tiện, không đúng mục đích, hoặc trục lợi cá nhân”.

Còn theo Phó Chủ tịch UBND phường Trần Hưng Đạo Nguyễn Hưng, tại cấp chính quyền cơ sở, hoạt động từ thiện được bảo đảm thiết thực bằng biện pháp giám sát việc đi trao quà, kiểm tra chéo tại cơ sở được nhận quà hoặc địa chỉ được quyên góp. Đồng thời, để “siết” chặt quản lý đối với hoạt động thu, chi trong công tác từ thiện, phường luôn cử đại diện các đoàn thể cùng tham gia.

Luật sư Nguyễn Văn Hà, Trưởng Văn phòng Luật sư Hà Lan và Cộng sự, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, pháp luật hiện nay chưa có bất cứ chế tài nào quy định cụ thể về việc xử lý sai phạm trong hoạt động quyên góp hay trao quà từ thiện. Tuy nhiên, khi có sai phạm, pháp luật điều chỉnh bằng các điều khoản về “chiếm đoạt tài sản” hoặc “lạm dụng tín nhiệm trục lợi cá nhân” để áp vào việc xử lý trường hợp vi phạm. Luật sư Nguyễn Văn Hà nhấn mạnh, một biện pháp tốt nữa có thể ngăn chặn vi phạm trong hoạt động từ thiện và phát huy hiệu quả của hoạt động đậm chất nhân văn này là các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị, tập thể quản lý trong cấp, ngành của mình đối với từng hoạt động, chương trình từ thiện xã hội; cấp ủy, chính quyền, đoàn thể từ địa bàn dân cư trở lên sẽ giám sát và tuyên truyền về hoạt động từ thiện xã hội ở địa phương…

Thiết nghĩ, nếu như tăng cường quản lý, điều hành của cơ quan chức năng thì tình trạng mạo danh, trá hình… để hoạt động từ thiện xã hội rất khó tồn tại. Đặc biệt là sự vào cuộc của ngành công an để giám sát, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm những sai phạm trong lĩnh vực này.

Trước biến tướng phức tạp của lừa đảo kinh doanh đa cấp, không có cách nào khác, trước khi quyết định, nhà đầu tư cần phải tìm hiểu để nắm rõ hồ sơ, vốn điều lệ, lĩnh vực kinh doanh, phương thức làm ăn, quá trình phát triển của các công ty, tập đoàn này. Tuyệt đối không đầu tư vào lĩnh vực, mặt hàng không được pháp luật Việt Nam công nhận hay lĩnh vực doanh nghiệp chưa đăng ký kinh doanh. Nếu thấy sự tăng trưởng đáng ngờ của doanh nghiệp, những lời mời chào huy động vốn, hoa hồng cao bất thường không tương xứng với tiềm năng và tầm vóc của doanh nghiệp, nhà đầu tư phải cân nhắc kỹ lưỡng, vì đây là các dấu hiệu quen thuộc của lừa đảo đa cấp theo cái bẫy Ponzi (đặt theo tên của C. Ponzi – ông trùm lừa đảo tín dụng đa cấp). Bởi, không có hoạt động làm giàu nào lại dễ dàng, tốn ít công sức, ngoại trừ các thủ đoạn lừa đảo chiếm dụng tài sản người khác. Do đó, nhà đầu tư không nên vội vàng chạy theo các lợi ích mơ hồ, phù phiếm để rồi bị những kẻ “kinh doanh lòng tham” lợi dụng, nẫng tay trên khối tài sản mà bản thân phải vất vả làm lụng, chắt bóp trong một thời gian dài mới có được.